De natuur. Onze leerschool.

Natuurlijke wijsheid, mens en natuur, en de zoektocht naar zingeving

Een jaar geleden kreeg ik op verrassende wijze twee prachtige boeken van een bijzonder mens: ‘Ik heb plezier’, als een terugblik op zijn leven en ‘Ik heb een droom’, een wetenschappelijke uitwerking van zijn deelname aan wat de schrijver noemt ‘de melodie van heel het bestaan’.

Afgelopen zomer heb ik beide boeken, soms ontroerd, in één zucht uitgelezen. Ze stemmen tot nadenken over de diepste betekenis en zin van het leven. Een betekenisvolle passage uit ‘Ik heb een droom’ wil ik hier graag delen:

“Ons DNA vormt een levende samenvatting van de stoffelijke elementen van de natuur in ons menselijk lichaam, waardoor er een intieme band ontstaat tussen de natuur en de mens, tussen de stoffelijke natuur en de levende wezens. In het licht van de samenhang is de vervuiling van de natuur ook een vervuiling van het menselijk leven en verstoring van het evolutieverhaal. De mens beschikt in zijn vrijheid over de mogelijkheid om het alles omvattende levensverhaal van de wereld zinvol te maken of zinloos. Het verhaal kan in de mens tot een hoogtepunt van liefdevolle zingeving komen of tot een dieptepunt van alles vernietigende zinloosheid. Het evolutieverhaal is uiteindelijk het verhaal van de vrijheid van de mens die van de wereld een hemel of een hel kan maken. De mens kan kiezen om de wereld te willen zijn of te willen hebben als zijn bezit.”

De passage schetst de verbondenheid van de mens met haar bron: onze natuur en de onmetelijke intelligentie die daarin besloten ligt. In essentie gaat het over 'natuurlijke wijsheid' waar wij in onze westerse wereld steeds meer van vervreemd zijn geraakt: ‘Wisdom has been replaced by knowledge and knowledge has been replaced by information: pieces of data, chunks of data’.

Mijn conclusie is, dat het (her-)ontwikkelen van het contact met de natuur, waar wij allen deel van uitmaken, van belang is om de grote uitdagingen van onze tijd het hoofd te kunnen bieden. Het is daarbij van belang in te zien, dat het herstel van het contact met deze bron, in essentie gaat over de ontwikkeling van het contact met ons diepste zelf. Als tegenhanger van alle prikkels die onze moderne levens van buiten beïnvloeden, is de weg vooruit dus vooral eerst naar binnen.

Met grote dank aan de inspiratie en bijzondere inzichten van de heer Paul de Blot, Honorair Hoogleraar Business Spiritualiteit aan Nyenrode Business Universiteit.